ਸਿਰਲੇਖ: ਫੁੱਲ ਤੋੜਨੇ ਨਹੀਂ, ਸਾਂਭਣੇ ਸਿੱਖੋ: ਕੀ ਅਜੋਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਪਾਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ?
ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾਈ ਅਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ‘ਪਿਆਰ’ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸੌਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜਿਸਮਾਨੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ‘ਤੇ ‘ਕਬਜ਼ਾ’ (Possession) ਕਰਨ ਦੀ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠੇ, ਬੈਠੇ, ਬੋਲੇ ਅਤੇ ਸੋਚੇ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਮਲਕੀਅਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਿਆਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਫੁੱਲ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਲਈ ਉਸ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਤੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਫੁੱਲ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਖਤਮ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਇਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਅਸੀਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸਲੀ ਪ੍ਰੇਮ ਫੁੱਲ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਨੂੰ ਟਾਹਣੀ ‘ਤੇ ਖਿੜਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ, ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਦਰਦ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ‘ਜੀਵੰਤ ਚੇਤਨਾ’ (Consciousness) ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਾਸ ਦਾ ‘ਸਰੀਰ’ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਖਿੱਚ ਜਾਂ ਫਾਇਦੇ ‘ਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਅੰਤ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਕੋਈ ਕੈਦ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਖਾਲੀਪਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੇ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਮੰਗਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰੋ— ਕੀ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ (Insecurity) ਅਤੇ ਇਕੱਲੇਪਣ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹਾਂ? ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ, ਪਿਆਰ ਵਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸੌਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸੌਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਸਰੀਰਕ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜਿਉਣਾ ਸਿੱਖੋ।
